
Energieopslag met bodemwarmtewisselaarBij bodemwarmtewisselaar opslag wordt de warmte en/of de koude in de ondergrond opgeslagen met behulp van een bodemwarmtewisselaar. Deze bestaat meestal uit een aantal kunststof U-lussen die in boorgaten zijn aangebracht. De onderlinge afstand tussen de boorgaten bedraagt 2 tot 3 meter. In het geval van warmteopslag stroomt de warme transportvloeistof in de zomerperiode door de lussen, vanaf het centrum naar de rand van de opslag. Hierbij wordt de warmte door warmtegeleiding overgedragen aan de omringende bodem. Gedurende de winterperiode wordt de stromingsrichting omgekeerd en stroomt de vloeistof door de lussen vanaf de rand naar het centrum van de opslag, waarbij de warmte van de omringende bodem weer aan de vloeistof wordt overgedragen. Er zijn enige tientallen bodemwarmtewisselaar opslagsystemen operationeel, waarvan er een aantal ontworpen zijn door IF Technology. Eén van de voornaamste toepassingen op dit moment is de opslag van zonnewarmte in de zomerperiode op een relatief hoog temperatuurniveau, oplopend tot 80 à 90°C, waarbij deze zonnewarmte zoveel mogelijk rechtstreeks wordt benut voor ruimteverwarming gedurende de winterperiode. Bij deze toepassing wordt een aparte warmte isolerende laag aangebracht aan de bovenzijde van de opslag, om de verliezen van warmte naar de atmosfeer te beperken. Een andere belangrijke toepassing is de combinatie van de opslag van koude en lage temperatuur warmte ten behoeve van de koeling en verwarming van gebouwen. In deze toepassing wordt de koude zoveel mogelijk direct, dus zonder inschakeling van een warmtepomp, benut voor koeling. ![]() Drake Landing Solar Community, Okotoks (Canada)Bodemwarmtewisselaar opslagIn dit project worden ´s winters 52 woningen verwarmd met in de bodem opgeslagen zonnewarmte. In de zomer wordt middels zonnepanelen warmte gegenereerd voor opslag in de bodem middels een gesloten bodemwarmtewisselaar. De zonnepanelen zijn geïnstaleerd op de garagedaken van de woningen en via een distributiesysteem verbonden met een energiecentrale met korte termijn opslag in buffertanks. In de zomermaanden wordt het warme water vanuit deze buffertanks naar de bodemwarmtewisselaar geleid voor de opslag van de zonnewarmte in de omringende bodem. In de wintermaanden wordt de stromingsrichting in de bodemwarmtewisselaar omgedraaid en levert de bodem, via de buffertanks en een distributie-netwerk warmte aan de aangesloten woningen. Gegevens bodemwarmtewisselaar: Meer informatie over dit project, dat sedert 2007 in bedrijf is, is te vinden op de website: www.dlsc.ca
![]() Hospital de Mollet, Barcelona (Spanje)Bodemwarmtewisselaar opslag met warmtepompenVoor de verwarming en koeling van het nieuwe ziekenhuis in Mollet del Vallès (nabij Barcelona) wordt gebruik gemaakt van warmtepompen en een bodemwarmtewisselaar voor koude/warmte opslag in de bodem Het ziekenhuis heeft 160 bedden en een verzorgingsgebied van 150.000 inwoners. De boringen voor de installatie van de bodemwarmtewisselaar zijn uitgevoerd in 2007, vóór de bouw van het ziekenhuis en bevinden zich onder het gebouw. Gegevens bodemwarmtewisselaar: In het project zijn twee door IFTech ontwikkelde HPS (Heat Pump Skids) toegepast. De HPS is een geprefabriceerd en gestandardiseerd product voor bodemgekoppelde warmtepompen en ondergrondse energieopslagsystemen. Vermogen bodemwarmtewisselaar opslag met warmtepompen:
Voorbeeldprojecten
| Veel gestelde vragenWelk opslagrendement is realiseerbaar?Dit is afhankelijk van het toepassingsgebied. Bij koudeopslag of lage temperatuur warmteopslag is een energetisch opslagrendement van 70 tot 90% realiseerbaar. Toepassing van een bodemwarmtewisselaar opslag voor de combinatie van koudeopslag en lage temperatuur warmteopslag is in veel gevallen een mengvorm tussen een bodemgekoppeld warmtepompsys;teem en een bodemwarmtewisselaar opslagsysteem. Op het moment dat de temperatuur van de bodemwarmtewisselaar opslag in de zomer te hoog wordt voor directe koeling, wordt overgegaan op koeling met behulp van de warmtepomp, waardoor het systeem gaat functioneren als een bodemgekoppeld warmtepompsys;teem. Hierdoor is het opslagrendement van de bodemwarmtewisselaar opslag voor deze toepassing moeilijk te definiëren. Bij warmteopslag op hogere temperatuurniveaus, dat wil zeggen in de range van 60 tot 90°C, is een opslagrendement realiseerbaar van 50 tot 70%. Voorwaarden voor het bereiken van de genoemde opslagrendementen zijn een geschikte bodemopbouw en een voldoend grote project omvang. Is de bodem altijd geschikt?De bodem is meestal geschikt voor koudeopslag of lage temperatuur warmteopslag. De voornaamste uitzondering is een bodem waar de natuurlijke grondwaterstroming ter plaatse van de bodemwarmtewisselaars hoog is. Als vuistregel kan een maximum grondwaterstroming van 25 meter per jaar worden aangehouden. Bij een hoge natuurlijke grondwaterstroomsnelheid is een bodemgekoppeld warmtepompsys;teem een betere optie. Voor warmteopslag geldt nog een aanvullende voorwaarde: het doorlaatvermogen van de bodem mag niet hoog zijn, omdat anders te grote warmteverliezen door vrije convectie ontstaan. De van nature aanwezige bodemlagen hebben verschillende thermische eigenschappen, zoals warmtegeleidingcoëfficiënt en warmtecapaciteit. Deze thermische eigenschappen zijn van belang voor de dimensionering van de bodemwarmtewisselaar opslag en dienen voorafgaande aan het ontwerp te worden gemeten met behulp van een zogenaamde thermische respons test . Deze thermische eigenschappen bepalen de grootte van de bodemwarmtewisselaar opslag, zoals het aantal en de diepte van de U-lussen en daarmee de economische haalbaarheid van het opslagsysteem. Ze zijn echter niet van invloed op de technische haalbaarheid. Wat is een geschikte projectomvang?Voor het verkrijgen van een voldoend hoog opslagrendement over een seizoen dient de omvang van de opslag voldoende groot te zijn. Voor koude opslag en lage temperatuur warmteopslag is een opslagcapaciteit groter dan 200 à 300 MWh/jaar gewenst, voor hoge temperatuur warmteopslag groter dan 800 à 1000 MWh/jaar. Is het grouten van de boorgaten vereist?De regelgeving betreffende het grouten van de boorgaten voor bodemwarmtewisselaars bij bodemgekoppelde warmtepomp systemen verschilt per land en binnen sommige landen zelfs per staat. Deze regelgeving is in beginsel ook van toepassing op bodemwarmtewisselaar opslagsystemen. De voornaamste redenen om grout toe te passen zijn het beperken van de verspreiding van de transport vloeistof bij eventuele lekkage en het voorkomen van ongewenste grondwaterstroming via de boorgaten. Door het toepassen van de juiste grouts kunnen de thermische eigenschappen van het boorgat worden verbeterd. |
| ©2004-2012 IFTech International BV | Web: Qoben ![]() |
|---|